DE ZIN VAN HET ETEN: JAPAN

NU TE KOOP

JULIE&JULIA IN HET KURHAUS IN SCHEVENINGEN

Slider

Tampopo is wereldwijd erkend als een van de meest essentiële eetfilms aller tijden, naast Como agua para chocolate en Babette’s Feast. Maar in tegenstelling tot die andere twee films gaat de verhaallijn van Tampopo niet alleen over het genieten van eten. Het gaat veel meer over een ​​diepere culturele en symbolische (Japanse) betekenis van voedsel. Als Westerse kijker kan het handig zijn om enkele van die betekenissen te begrijpen voordat je de film gaat bekijken. Dus hier is het dan: de niet te missen gids voor Tampopo’s Japan in 12 eetscènes.

tampopo crisps

1 GEEN CHIPS

Betekent: film is stijlvol theater

In de openingsscène worden we meteen geconfronteerd met een spiegelbeeld van onszelf. We zien een bioscoop waar iemand chips eet. Not done, zegt de hoofdpersoon rechtstreeks tegen ons, terwijl hij champagne drinkt en kaas en luxe broodjes eet. Het is meteen duidelijk dat deze film geen Hollywood-vertelstijl is. De stijl van de film verwijst naar het traditionele Japanse Kabuki-theater met veel zijverhalen die het thema onderstrepen, in plaats van de plot. Er is ook altijd een verteller die rechtstreeks tot het publiek spreekt. Japanse film is als stijlvol theater en dat moet je in stijl bezoeken. Geen chips toegestaan.

tampopo noedelsoep

2 ZEG TEGEN HET VARKEN: ‘IK ZIE JE LATER’

Betekenis 1: respecteer dieren, ze zijn gelijk aan mensen
Betekenis 2: Japanse spiritualiteit kan ook wat te ver gaan

Een oude monnik legt een jonge man uit hoe hij ramen moet eten. Hij heeft een heel ritueel dat bijna een spirituele theeceremonie is. Sommige westerlingen denken dat dit echt is hoe je ramen moet eten, maar deze scène is een Japanse grap van regisseur Itami Juzo. Ramen is Japans streetfood en fastfood en vormt een contrast met traditioneel eten. Juzo bekritiseert de soms te abstract spirituele tradities in Japan, die elke echte betekenis missen. Zijn boodschap die door de hele film heen klinkt is dat Japan een mix is ​​van traditie en moderniteit, een mix van spiritualiteit en consumentisme. Dat gezegd hebbende, respect voor dieren is natuurlijk wel een fundamentele Zen-waarde.

tampopo spaghetti

3 SPAGHETTI SLURPEN

Betekenis 1: De pasta is hetzelfde, de cultuur is anders
Betekenis 2: Slurpen is moeilijk af te leren.

Een grappig scène in Tampopo is een training van jonge Japanse meisjes om op de juiste manier Italiaanse spaghetti vongole te eten. Dat betekent; gebruik een vork, draai de pasta op een lepel en slurp de pasta niet naar binnen. Westerse eetgewoonten worden als verfijnd beschouwd. Spaghetti is bijna hetzelfde als ramen, dus de meisjes vinden het moeilijk om niet te slurpen. Zeker als ze aan een tafel naast hen een westerse man een bord spaghetti zien opslurpen. Overigens: slurpen zorgt ervoor dat je pasta niet kapot gaat en niet te vochtig of koud wordt, dus het is functioneel.

buikspek Tampopo

4 PEKING EEND EN BUIKSPEK

Betekenis: Japan is altijd meervoudig en internationaal geweest

De film Tampopo was internationaal erg populair, mede doordat Itami Juzo veel stedelijke en internationale referenties gebruikte. Veel Japanse films hebben Japanse symbolen die bijvoorbeeld de berg Fuji, kersenbloesem en tempels laten zien. Maar deze film toont gewone mensen in een normale Japanse stad. Ze eten gewoon voedsel en mengen traditionele gerechten met internationaal geïmporteerde gerechten. Met gerechten als Pekingeend uit China en buikspek uit Korea zegt de regisseur: Japan is altijd een open en pluriform land geweest, het hoeft geen strikte autonomie te behouden.

dansende garnaal Tampopo

5 DE DANSENDE GARNAAL

Betekenis 1: Japanners houden van vers voedsel en gaan daar ver in.
Betekenis 2: Seks, dood en eten hangen nauw samen.

Ondanks het feit dat het boeddhistisch is om dieren te respecteren, heeft Japan, net als veel Aziatische landen, eetgewoonten waarbij levende dieren worden genuttigd. De dansende garnalenscène toont een gevilde en levende garnaal die in een kom sake danst tot zijn dronken dood. In een andere scène wordt een levende schildpad gedood, een scène die is bij de Amerikaanse release werd. Japanners houden gewoon van vers voedsel, levend eten is daarom voor hen de perfecte versheid. In de betreffende scène bedrijft de yakuza de liefde, hetgeen ook laat zien dat seks, eten en dood nauw verwant zijn.

tampopo perzik

6 IN PERZIKEN KNIJPEN

Betekenis 1: wees niet frisser dan ik
Betekenis 2: ik ben hier, ik ben nog niet dood

In een supermarkt knijpt een oude vrouw in perziken en stukken brie. Deze scène is moeilijk te begrijpen voor westerlingen. Japan is het meest vergrijsde land ter wereld en kampt met een vergrijzende en krimpende bevolking. Maar bejaarde mensen hebben geen actieve rol in de samenleving en worden geconfronteerd met eenzaamheid. De oude dame perst het jonge en tere voedsel om weer een evenwicht te krijgen: wees niet mooier dan ik, ik maak je net zo onaantrekkelijk als ik. Een andere mogelijke betekenis is dat ze de speelse aandacht van de supermarkteigenaar wil trekken, om te voorkomen dat ze als oudere wordt genegeerd.

tampopo wine

7 DE CHATEAU PICHON LALANDE UIT 1980

Betekenis: kwaliteit heeft niets te maken met sociaal-economische klasse

In de film is de weduwe Tampopo op zoek naar de perfecte ramen. Ze zoekt een oude meester en vindt hem bij een groep zwervers, die in het bos leven en vuilnis verzamelen. In tegenstelling tot wat je van zwervers zou verwachten, hebben ze een grote kennis van eten en drinken. Ze zijn zeer cultureel onderlegd, weten hoe ze een geweldige wijn moeten proeven als de Chateau Pichon Lalande en bekritiseren de beste haute cuisine-restaurants. Deze scène staat voor een zeer hoge Japanse waarde: kwaliteit en cultuur zijn niet afhankelijk van je economische status, maar van studie, training en cultivering.

tampopo boudin

8 CONSOMMÉ, NIET DE BOUDIN-VORMIGE QUENNELES

Betekenis: Japanse conformiteit is leeg

Ten opzichte van de scène van de zwervers in het bos, is deze scène bijna het tegenovergestelde. Zakenlieden eten in een chique Frans restaurant en alle mannen bestellen precies hetzelfde gerecht (consommé) als hun baas. Dit is een gewoonte in Japan, waar conformiteit belangrijk is. Eén bediende voldoet echter niet aan daaraan en bestelt de boudin-vormige quenelles. Hij heeft een goede smaak en weigert die te grabbel te gooien ten gunste van de groepsnorm van conformiteit. Een scherpe kritiek op de zinloze cultivatie van conformiteit, die nog steeds de Japanse samenleving bezwaart.

Tampopo oyster

9 DE BEBLOEDE OESTER

Betekenis: Ze is nu geen maagd meer

Deze specifieke scène was controversieel omdat de volwassen yakuza wordt gekust door een duidelijk minderjarig oestermeisje. De symboliek is nauwelijks te missen. Een oester is een afrodisiacum en een symbool voor een vagina. Het meisje biedt haar oester aan de man aan, hij eet het op en bloedt, een duidelijke verwijzing naar het gebroken maagdenvlies.

tampopo training

10 DE PERFECTE RAMEN

Betekenis: leren is de basis van perfectie

Japan heeft een sterke traditie in master (sensei)-student-relaties. Tampopo volgt precies de Japanse trainingsrituelen. Allereerst: de student vraagt ​​de master om te trainen, niet andersom. Vervolgens volgt ze het Japanse trainingsregime (seishin), dat zowel een spirituele als een fysieke training is. Daarna gaat ze op zoek naar de componenten van de perfecte ramen: de beste ingrediënten, de beste technieken en de beste gastvrijheid. Elk middel is toegestaan, zelfs het stelen van geheime recepten. Ze leert zichzelf perfectie via de ervaringen van vele anderen. Ze zijn allemaal haar meester en, het zijn allemaal normale gewone mensen in het dagelijks leven, geen docenten. Ergo: het leven is een school.

Tampopo new noodlebar

11 DE NIEUWE NOODLEBAR

Betekenis: eerst het inhoudelijk meesterschap, dan stijl en uiterlijk

Pas nadat Tampopo eindelijk haar perfecte noedel heeft gevonden, krijgt ze een stijlvolle make-over. Ze koopt niet alleen nieuwe kleren, ook haar noodlebar heeft een make-over gekregen. Dit is de laatste stap naar perfectie en ze maakt duidelijk de stap van een somber ogende bar naar een helder verlichte, witte en moderne noodlebar. Haar meesters zijn trots en vertrekken, wetende dat hun lessen volbracht zijn.

12 HET EIGEEL

Betekenis: alles heeft een hoogtepunt

Waarschijnlijk het meest bekende geanimeerde giften van de film: de eidooier die tussen de monden van de yakuza en zijn liefje wordt uitgewisseld. Het is de sport om het eigeel heel te houden tijdens het overgooien, maar na een paar keer kan het liefje het niet langer houden en stroomt de dooier uit haar mond. Over the top.

GERELATEERD:

THE LUNCHBOX

Prachtige Indiase tragikomedie met een variatie aan Indiase gerechten. Een film die je moet zien, horen, ruiken en proeven!

THE HUNDRED FOOT JOURNEY

Frankrijk versus India. Pittoresk, romantisch en culinair vuurwerk uit de Franse en Indiase keuken in deze Hundred Foot Journey. Prachtige beelden, heerlijke gerechten en… meeproeven met Helen Mirren. Film die je moet zien, horen, ruiken en proeven!

TAMPOPO

Een beetje vreemd, maar wel lekker. Dat is Tampopo, een van onze hoogtepunten. De perfectie van Cinema Culinair past prima bij de perfectie in de Japanse keuken, met een vleugje absurde humor. De film is een geweldige kijk op Japan in de jaren tachtig.